De Zuiderzeewrakken vertellen (2)
· leestijd 1 minuut AlgemeenVerspreid door de omgeving van Zeewolde staan wrakkenpalen, stille markeringen van scheepswrakken onder de grond. Veel mensen kennen de plekken, maar niet de verhalen. In deze rubriek duiken we telkens in de geschiedenis achter zo’n paal.
ZM22
Soort: Waterschip
Periode: 1526-1600
Ontdekt: in 1976
Ligging: Aan de Appelvinkweg vlakbij de Sterappellaan in Zeewolde
In 1976 werd aan de Sterappellaan in Zuidelijk Flevoland, op kavel M22, een bijzondere ontdekking gedaan: de resten van een eeuwenoud waterschip kwamen aan het licht. Twee jaar later werd het wrak volledig opgegraven. Archeologen konden het schip herkennen aan typische kenmerken, zoals de gekromde voorsteven, de rechte achtersteven en de overnaadse huidplanken. Ook de bun – het met water gevulde ruim waarin levende vis werd vervoerd – wees duidelijk op een waterschip, een type vissersschip dat eeuwenlang op de Zuiderzee voer.
Met een lengte van 16,5 meter en een breedte van 5 meter ging het om een relatief klein exemplaar. Opvallend was dat zelfs het roer nog aanwezig was. Dat duidt erop dat het schip waarschijnlijk snel is vergaan en kort daarna onder een laag sediment verdween. Aan de binnenzijde van de huidplanken werden bovendien oude reparaties gevonden, die al tijdens de bouw van het schip waren uitgevoerd.
In het voor- en achterschip lagen zware ballaststenen die ervoor zorgden dat de bun voortdurend gevuld bleef met water. Zo bleef de gevangen vis tijdens het vervoer in goede conditie. Archeologen vonden daarnaast ongeveer 145 voorwerpen uit de inventaris van het schip. In het achterschip stond een vuurkist die dienstdeed als stookplaats, compleet met treeften en een vuurtang. Ook kwamen bakpannen, grapen, een kan en serviesgoed tevoorschijn. Het achterschip fungeerde daarmee waarschijnlijk als eenvoudige woonruimte voor de bemanning.
Uit jaarringonderzoek bleek dat het hout in 1526 werd gekapt. Vermoedelijk verging het schip aan het einde van de zestiende eeuw, nadat het bijna 75 jaar dienst had gedaan. Sinds 2015 wordt bij Batavialand gewerkt aan een reconstructie op ware grootte, waarmee uiteindelijk zelfs weer gevaren moet kunnen worden.
Door: Silke van Lohuizen • Bron: Joran Smale (MaSS-database) • Foto’s: Nationaal Scheepsarcheologisch Depot, Museum Batavialand
Vrijwilligers van AWN Flevoland dragen bij aan het in kaart brengen van archeologische vondsten. Word ook lid.
Meer hierover is ook online terug te vinden op: awnflevoland.nl.
Spot jij iets dat niet klopt of heb je een aanvulling? Meld het via de links hieronder.
