Zeewolde bereidt zich voor op verwachte tekorten: Ombuigingsvoorstellen naar de raad

ZEEWOLDE - Veel gemeenten in Nederland verwachten vanaf 2026 grote financiële tekorten, ook wel het ‘ravijnjaar’ genoemd. De gemeente Zeewolde neemt alvast maatregelen om dit tekort op te vangen. 

“Als college vragen wij de gemeenteraad akkoord te gaan met diverse ombuigingsvoorstellen en €20 miljoen uit de reserves van het grondbedrijf vrij te maken voor een ‘zachte landing’ van de ombuigingen vanaf 2026”, lichtte Steven Scheffer, wethouder financiën, toe tijdens een persbijeenkomst op donderdag 20 februari. Welke besparingen uiteindelijk nodig zijn om de begroting sluitend te krijgen, wordt later bepaald. Dit gebeurt bij de voorjaarsnota en de begroting voor 2026.

Zeewolde kijkt tegen een te verwachten tekort aan van 4,6 miljoen in 2028. De ombuigingsvoorstellen leveren volgens het college een potentieel op van oplopend €4,1 miljoen tot 5,2 miljoen in 2029, wat na besluitvorming ingezet kan worden als dekkingsplan. Scheffer gaf aan dat eventuele te verwachten meevallers hier niet in zijn meegenomen. 

Aanleiding

De belangrijkste reden voor de voorstellen is dat de Rijksoverheid vanaf 2026 minder geld beschikbaar stelt aan gemeenten. Hierdoor krijgt Zeewolde minder inkomsten, terwijl de verplichte taken blijven bestaan. Dit probleem wordt groter door de stijgende lonen en prijzen.

“De voorstellen vormen een ‘wat-als-scenario’”, aldus Scheffer. “Zo willen we voorkomen dat we ombuigingen doorvoeren die later wellicht niet nodig blijken. Tegelijkertijd zorgen we voor duidelijkheid over de aanpak als er geen verbetering in komt.”

Voorbereiding op de toekomst

Om voorbereid te zijn op de tekorten is de gemeente Zeewolde medio 2024 al gestart met een ombuigingstraject. Bij de voorjaarsnota in juli 2025 wordt meer duidelijk over de gevolgen van de landelijke bezuinigingen. Maar door nu al een plan klaar te hebben, kan de gemeente snel schakelen als dat nodig is.

Ombuigingsvoorstellen

Het resultaat is een lijst met voorstellen met een voorkeursvolgorde. Bovenaan de lijst staan maatregelen die de gemeente zelf aangaan, daarna volgen een aantal maatregelen waar de inwoner in meer of mindere mate iets van gaat merken.

Enkele voorgestelde maatregelen die inwoners en organisaties zullen raken zijn: de stijging van rioolheffing met 16%, wat neerkomt op €17,21 per huishouden. Sportzalen en zwembaden worden duurder (+9,25%). Een zwemkaartje stijgt van €4,80 naar €5,25. Cultuursubsidies worden met € 15.000 verlaagd op een totaalbudget van € 777.000.

Ook zijn er versoberingen voorgesteld in de taakstelling Sociaal Domein (- 1,75 miljoen). Maatregelen hiervoor moeten nog verder worden uitgewerkt. 

Geen verhoging OZB

Opties als het invoeren van hondenbelasting en parkeertarieven en het verhogen van toeristenbelasting maken geen onderdeel uit van het pakket. Het college stelt ook geen verhoging van de onroerendezaakbelasting (OZB) voor. Scheffer: “ Dat doen wij liever niet. Maar mocht de raad de ombuigingen niet accepteren, dan is een OZB-verhoging van 5% een mogelijke optie. Dat is relatief laag vergeleken met andere gemeenten.” 

Vrijval reserves

Een andere maatregel die het college voorstelt aan de gemeenteraad is om een deel van de reserves van het grondbedrijf, ter hoogte van €20 miljoen, te laten vrijvallen ten gunste van de algemene reserves. Dit geeft volgens Scheffer ruimte om waar nodig de maatregelen geleidelijk in te voeren.

Samenwerking met andere gemeenten

Zeewolde werkt samen met andere gemeenten en organisaties om gezamenlijk te zoeken naar besparingsmogelijkheden. Binnen de samenwerking ‘Meerinzicht’ is al een lijst met mogelijke besparingen opgesteld, die binnenkort wordt besproken.

Goed voorbereid

Het college denkt met de voorgestelde ombuigingsvoorstellen en de vrijval van de reserves van het grondbedrijf als dekkingsplan voor de begroting 2026 en verdere jaren, goed voorbereid te zijn op de financiële uitdagingen die gaan komen. 

Scheffer: “Ik ben erg blij dat we voorstellen kunnen voorleggen die beperkt invloed hebben op de inwoners van Zeewolde. Ook denken we hiermee onverminderd door te kunnen gaan met onze dienstverlening. En natuurlijk helpt het enorm dat we reserves hebben die we nu kunnen inzetten voor een zachte landing, de ruimte die we hebben om maatregelen geleidelijk in te voeren. We hebben het huishoudboekje goed op orde gehouden en daar plukken we nu de vruchten van.”

In april beslist de gemeenteraad over de voorstellen. In november wordt het uiteindelijke dekkingsplan verwerkt in de begroting van 2026.