PGZ-werkvakantie naar Roemenië indringend en indrukwekkend

TATARLAUA/ZEEWOLDE – Een groep van tien leden van de Protestantse Gemeente Zeewolde ging van zondag 6 tot en met zaterdag 12 augustus op werkvakantie naar het Roemeense Tatarlaua. Hier werd de basis gelegd voor een bijgebouw van een plaatselijke kerk. Ook werd er brood gebracht en ingrediënten om dat zelf te bakken naar de drie kwartier verderop gelegen nederzetting Haranglab. 

De Protestantse Gemeente Zeewolde heeft al sinds 2006 contacten in de streek Mures in Transsylvanië, Midden-Roemenië. Hans Nobel, Sybe Swart, Yvonne Strating en Alien Oldenbroek maakten toen een eerste verkenningsreis om mogelijkheden te onderzoeken. Een jaar later gingen zij opnieuw, nu samen met een groep jongeren uit de PGZ-gemeente. In de loop der jaren volgden verschillende jongerenreizen die werden begeleid door een wisselende groep volwassenen. Op deze wijze raakten ook Henk Meijer, John Jager en Jaap Paulus bij het geheel betrokken. 

Doelstellingen

De voornaamste doelstellingen van het project in vakantietijd waren het samen de handen uit de mouwen steken, vorming en (levens)ervaring opdoen, contact met de lokale bevolking en vooral ook het goed hebben met elkaar. Via de missionair arbeidster Hanneke van der Spoel uit het Groningse Scheemda namen de Zeewolder PGZ’ers ondertussen allerlei klussen aan in verschillende grotere en kleinere dorpen in Mures, als Tatarlaua, Velt, Deaj (spreek uit: Dieas), Ceuas (Djoas) en Haranglab. Zo werden in 2013 een kerkvloer en een afvoerleiding gelegd in Ceuas en een sanitair gebouwtje in Velt. In 2015 stond Tatarlaua voor het eerst op het programma. Nu werden mede onder leiding van Bouwe van der Weide een gebouw voor sanitaire voorzieningen en een overdekte opslagruimte gerealiseerd. In latere jaren waren er geen jongerenreizen vanuit de PGZ meer naar Roemenië, maar werd de blik verlegd naar de Afrikaanse landen Kenia (2017) en Malawi (2019). Wel werd er bijna elk jaar in de zigeunerdorpen in de regio voor ‘winterhulp’ gezorgd, al was dit in de coronajaren 2020-2022 uiteraard niet mogelijk. 

Werkweek

Mede om te kijken of in 2024 de draad van de jongerenreizen weer kan worden opgepakt, togen tien PGZ’ers vorige week naar Roemenië. John Jager en Bouwe van der Weide reden reeds vooruit met een bestelbus die was voorzien van de (reis)koffers van de deelnemers, het te gebruiken gereedschap en allerlei hulpgoederen. De andere acht Zeewoldenaren vlogen van Eindhoven naar Cluj-Napoca, de dichtstbijzijnde grote stad (325.000 inwoners) met een eigen luchthaven. Het werkgedeelte van de vakantie bestond uit het bouwen van een vergader- en kinderopvangruimte naast de Evangelische kerk ter plaatse. Assistentie was er hierbij van enige ‘Rangers’ van de Christliche Pfadfinder uit Gunzenhausen (nabij Neurenberg) onder leiding van Peter en Rosi Kirschner. Het bouwen bestond uit het naast en op elkaar metselen van grote gipsblokken. In totaal waren er voor de buitenmuren elf lagen van elk 84 blokken nodig. Voor de binnenmuren ging het om even zovele lagen van vijftien blokken. 

Woensdag was de boog wat minder gespannen en werd er een tripje gemaakt naar de Karpaten met de prachtige Transfagarasan Road, die bekend staat als de mooiste autoroute van Roemenië. Het aangename zomerweer zorgde er tevens voor dat er volop ruimte was voor een picknick en een heuse bergwandeling. 

Vergeten stukje Europa

Het grootste deel van de donderdagmiddag werd vrijgehouden om te bekijken welk effect de eerdere projecten in de zigeunerdorpen Velt, Deaj, Ceuas en Haranglab had gehad. Vooral het bezoek aan laatstgenoemde plaats maakte diepe indruk op de Zeewoldenaren. De woon- en leefomgeving van de Roma-bevolking is er uiterst primitief en naar westerse maatstaven zelfs mensonwaardig te noemen. ‘Huis’ is een veel te vriendelijk woord voor de afzichtelijke bouwsels. Veel muren zijn gemaakt van stro en riet, om vervolgens afgedekt te worden met aangestampte poep. Soms ontbreekt zelfs de toegangsdeur, om over ramen maar helemaal te zwijgen. Als het nodig is, kan er altijd een kleed voor de opening worden neergehangen en gelukkig maar dat het momenteel zomer is… Overal ligt verder vuilnis, iedereen gooit alles maar van zich af. Incest en inteelt zijn onlosmakelijk verbonden met Haranglab, tienermoeders komen mede hierdoor veelvuldig voor. 

Wie bekommert zich in vredesnaam om dit vergeten stukje Europa? Zijn de honderd meegebrachte dekens (gemaakt door de dames van de Breierij) en de speciaal gekochte voedselpakketten (met broden, bloem, olie en suiker) niet de spreekwoordelijke druppel op een gloeiende plaat? Hoogstwaarschijnlijk wel, om hier verandering tot stand te brengen moet er immers veel meer gebeuren: kinderen naar school, ouders aan het werk, instanties die hun verantwoordelijkheid nemen… Volgens Henk Meijer en John Jager, die er bij de eerste ‘kennismaking’ in 2012 ook al bij waren, zijn de eerste, aarzelende stapjes voorwaarts ondanks alles wel degelijk gezet. De lachende en dankbare gezichten van de Haranglabbers bij het herkennen van de twee mannen uit Zeewolde, waren dan ook ontroerend om te zien. De wanhoop in veel ogen kon er echter niet mee worden verbloemd… 

Afgelopen weekend keerden de PGZ’ers terug naar (hun eigen) huis in Zeewolde. De koffers met spullen kwamen zondagavond met de bestelbus terug, de verhalen waren de dag ervoor al met het vliegtuig meegekomen. 

Voor een korte impressie van de reis zie: https://youtu.be/bpwpjXfjLSs