Onderhoudsbeurt geeft de Voorlanden weids uitzicht terug

ZEEWOLDE – Het natuurgebied de Voorlanden in Zeewolde-Zuid is voor veel mensen een favoriete plek om te wandelen. Door de ligging aan het water, de open vlaktes en de bijzondere begroeiing, ervaren bezoekers het als een bijzonder stukje Zeewolde. Onlangs heeft Staatsbosbeheer flink onderhoud gepleegd in het gebied. Dat leverde op sociale media behoorlijk wat reacties op. 

De Voorlanden, gelegen aan het Wolderwijd tussen de RCN en het Erkemederstrand, is het grootste aangewezen droog schraalgrasland binnen de provincie en daarmee een uniek stuk natuur in Flevoland. “En eigenlijk zelfs uniek voor West-Europa”, vertelt Lisa Wassenaar, Senior boswachter Publiek. “Op dit kleine gebied komen verschillende omstandigheden samen. Zo vind je hier een combinatie van zand en klei, met daarbij natte en droge delen. Dit, samen met de aanwezigheid van heide, maakt deze strook langs het randmeer zeldzaam. Een dergelijk gebied dreigt snel begroeid te raken met bomen als wilg, berk en els. Zonder passend beheer verdwijnt deze parel van Flevoland.”

Stranden

Bij de aanleg van de Voorlanden was het oorspronkelijke idee dat dit gebied ooit volledig strand zou worden. “Er zijn destijds zelfs betonnen hokjes neergezet als toiletgebouw (aangesloten op een vacuümriolering). Toen bleek dat de stranden weinig recreanten trokken zijn deze, op een exemplaar na dat nog ergens tussen de begroeiing staat, allemaal verwijderd en gerecycled. Zo dienen de verwijderde hokjes nu als vleermuisbunker in het gebied”, vertelt Lisa.

Ondertussen heeft zich steeds meer vegetatie ontwikkeld, waaronder bijzondere soorten zoals de zonnedauw en orchidee. “Toen zijn we gaan inzetten op het behoud van de schrale omstandigheden in het gebied en kreeg het de aanduiding ‘natuurdoeltype droog schraalgrasland’.”

Schapen 

Om de bodem zo min mogelijk te verstoren werd gekozen voor natuurlijk beheer. Als proef werd er in 2021 een kudde Drentse Heideschapen op de Voorlanden geïntroduceerd. Lisa: “Schapen woelen de grond om waardoor meer diversiteit ontstaat en vervilting (de mosachtige laag) wordt tegengegaan. Bestaande opslag van boompjes vreten ze op en wordt verruiging voorkomen.”

Om meerdere redenen had deze proef niet het gewenste effect en keren de schapen niet terug. “We zijn ons aan het oriënteren over wat te doen. Voor nu houden we het op maaien en afvoeren. Niet perfect, maar wel nodig om dit unieke stuk natuur te behouden”

Opslag verwijderen

Een andere uitdaging is de ‘spontane verjonging’ waardoor de locatie dichtgroeit. Onlangs maakte Staatsbosbeheer een verbeterslag door de opslag langs het water grotendeels te verwijderen. De rigoureuze onderhoudsbeurt is de bezoeker niet ontgaan en leverde op sociale media behoorlijk wat commentaar op. “Meningen kunnen verschillen”, benadrukt Lisa, “maar wij doen nooit zomaar iets, daar zit vaak een heel plan achter.
Door natuurlijke successie wordt bij ‘niets doen’ de Voorlanden een gesloten bos. De unieke vegetatie kan daar niet gedijen. Daarom was deze ingreep nodig. Zo behouden we een geschikte groeiplek voor zeldzame soorten, zoals de ronde zonnedauw en diverse orchideeën.”

Onder meer via informatieborden probeert SBB het publiek te informeren over haar bezigheden. “En als mensen vragen hebben, lichten wij dat graag toe. Dit kan via een e-mail naar: zeewolde@staatsbosbeheer.nl.”

Weids uitzicht

Lisa geeft toe dat het resultaat op de Voorlanden er momenteel ‘heftig uitziet’. “Het wachten is op het voorjaar, wanneer alles weer groen wordt. Dan valt het niet meer zo op, behalve dat je een prachtig uitzicht hebt. Het is even wennen, maar eigenlijk ziet het gebied er nu uit zoals het hoort te zijn: een weids uitzicht over het water met mooie rietkragen, overlopend in schraal grasland en uiteindelijk bos. Een mooie opbouwende laag.”