Zeewolde 40 jaar (deel 20): Startsein voor woningbouw in Zeewolde

Op woensdag 25 mei 1983 werd door minister van Verkeer en Waterstaat, mevrouw Neelie Smit-Kroes (1941), de eerste paal geslagen voor de eerste huizenbouw in Zeewolde. Het ging daarbij om 176 huur- en koopwoningen aan en in de buurt van het Flevoplein (Mazerhard, Oostergo, Peppel, Het Som, Horlo enz.).

Andere plek

Met koetsen en onder begeleiding van de Flevoruiters en een tamboer- en muziekkorps werden de genodigden naar de bouwplaats gebracht. Prof. dr. R.H.A. (Roel) van Duin (1925-2001), hoofddirecteur van de Rijksdienst voor de IJsselmeerpolders, gaf hier allereerst een overzicht van de totstandkoming van het dorp Zeewolde. “Voor het grote agrarische gebied in Zuidelijk Flevoland moest een verzorgingskern komen. Om deze een breder draagvlak te geven is toen gewerkt aan een uitbreiding van de recreatie. Dat bepaalde tevens de situering: niet centraal in het agrarisch gebied (lees: het Trekkersveld, ms.), zoals de dorpen in de andere polders, maar ergens in een bosrijke omgeving, liefst aan het water. En zo verschoof de verzorgingskern naar het randmeer tegenover Harderwijk.”

Ook landdrost Han Lammers (1931-2000) voerde het woord. Hij ging in op het belang van Zeewolde voor heel Noordwest Veluwe. “Uit contacten met het bestuur van Gelderland op gemeentelijk en provinciaal niveau is gebleken dat er veel belangstelling voor Zeewolde is als opvanggebied ter leniging van woon- en ruimtenood”, aldus de bestuurder die ook wel bekend stond als ‘Amsterdammer in de polder’.

‘1984’ van George Orwell

Neelie Smit-Kroes keek al vast vooruit naar de start van Zeewolde als gemeente in 1984. De VVD-minister vergeleek de plaatselijke situatie met die welke door George Orwell (1903-1950) werd beschreven in zijn in 1949 uitgebrachte boek ‘1984’. “Juist omdat er bij de start van Zeewolde sprake is van veel overheidswerk en -inspanning, soms zelfs van overheidsbemoeienis.” Smit-Kroes trok de vergelijking niet verder door, in Orwells boek hadden totalitaire regimes als nazi-Duitsland en Stalins Sovjet-Unie het voor het zeggen en zo somber was de bewindsvrouw nu ook weer niet. Ze gooide het daarom maar gauw over een andere, hoopvollere boeg: “De Rijksoverheid schept de startvoorwaarden, maar de boeren, burgers en buitenlui van Zeewolde moeten hun dorp zélf maken.”

Plaquette in muur Flevoplein 

Mevrouw Smit-Kroes deed vervolgens wat haar opgedragen werd en meer dan dat zelfs. Het scheelde weinig of ze was bij het betonstorten zelf in de cementbak beland. Gelukkig ging het op het laatste moment goed en verliep verder alles volgens het draaiboek.

Jan Miedema (1924-2001) en Jan van Dongen (1935-2000), leden van het dagelijkse adviescollege van het Openbaar Lichaam Zuidelijke IJsselmeerpolders, kregen zodoende de gelegenheid een plaquette in de muur van het latere Flevoplein te metselen. Daarop stonden hun namen en de datum waarop het allemaal plaatsvond: 25 mei 1983. Na de plechtigheid werd in de botenloods feestelijk het glas geheven.

De daadwerkelijke start van de woningbouw begon na de zomervakantie van genoemd jaar, om precies te zijn op maandag 29 augustus 1983. In de tussentijd had op 28 juni de Tweede Kamer ingestemd met het wetsontwerp tot instelling van de gemeenten Almere en Zeewolde op 1 januari 1984.