Jongeren en overlast: een gesprek zonder oordeel

ZEEWOLDE - In Zeewolde wordt veel gesproken over jongeren, overlast en veiligheid. Incidenten leiden tot gevoelens van onrust en frustratie. Toch is er ook een ander geluid: jongeren die wél willen praten, zich zorgen maken over beeldvorming en willen laten zien dat er meer speelt dan wat online zichtbaar is. Vaak blijven jongeren die hard werken, ‘goed gaan’ op school en zich positief inzetten voor de samenleving buiten beeld.

Kleine groep met groot effect

Uit gesprekken met jongeren, politie en straathoekwerkers door Lokale Omroep Zeewolde (LOZ) blijkt dat een groep van ongeveer dertig jongeren regelmatig in het centrum rondhangt. Binnen deze groep veroorzaakt een deel verbale of fysieke overlast, terwijl een nog kleinere groep - naar schatting nog geen tien jongeren - verantwoordelijk is voor de meeste ernstige incidenten.

Zeewolde telt ruim 3.500 jongeren (12-27 jaar) op 25.000 inwoners. Dat betekent dat ongeveer 1% van de jongeren overlast veroorzaakt. Toch ontstaat het beeld dat ‘de jeugd’ het probleem is. “Iedereen wordt erop aangekeken, terwijl het vaak dezelfde namen zijn die betrokken zijn bij incidenten,” zegt een jongere. “De rest wil gewoon chillen met vrienden of soms ergens hun verhaal kwijt. Maar als er geen plek of begeleiding is, dan blijft het hangen op straat.”

Open voor gesprek

Jongeren geven aan open te staan voor hulp of een gesprek, mits die hulp bereikbaar is. “Het is lastig als de Basement of de Eclips gesloten is, of maar één dag per week open. Dan weet je op vrijdagavond niet of je ergens terecht kunt.”

Straathoekwerkers geven aan dat zij binnen de kaders van de aanbesteding gemiddeld vijftig uur per week, verdeeld over coaching, netwerkoverleg en straatwerk, beschikbaar zijn voor Zeewolde. Ze zeggen dat hun inzet flexibel en maatwerkgericht is: soms in de avond, soms overdag, afhankelijk van wat jongeren nodig hebben. Jeugd-Punt: “Het mooie van ons vak is dat eigenlijk geen dag hetzelfde is.” Tegelijkertijd geven ze aan dat exacte inzetmomenten moeilijk structureel vast te leggen zijn.

Ondertussen zoeken jongeren zelf naar alternatieven: een plek om te zijn, een luisterend oor, hulp bij school of financiële vragen. Soms nemen ze die rol zelfs op zich voor anderen. “Ik word wel eens gebeld: kan ik vannacht bij je slapen? Of: weet jij wat ik moet doen met school of thuis? Ik ben geen hulpverlener, maar soms de enige die ze durven bellen,” vertelt een van de jongeren.

Sociale media en beeldvorming

Op sociale media leidt elk incident tot een golf aan reacties, variërend van begripvol tot keihard. Jongeren lezen mee en voelen zich vaak onterecht veroordeeld. “Als er weer iets gebeurt, krijgen we op Facebook de volle laag. Iedereen wordt aangesproken alsof we allemaal crimineel zijn. Maar waar moeten we heen als er niks open is?”

Hoewel een klein deel voor problemen zorgt, voelen veel jongeren zich negatief beoordeeld en ervaren ze dat sociale media dit versterken. Via een recente vragenlijst van LOZ geven sommigen aan onterecht te worden aangesproken door politie of volwassenen, of vanwege hun afkomst anders te worden behandeld. “Er zijn een paar jongeren die voor gezeik zorgen, daardoor denkt iedereen slecht over ons,” zegt een deelnemer. Toch willen ze meedenken en dragen ze oplossingen aan, zoals meer ontmoetingsplekken en beter contact met politie en jongerenwerkers.

Onveilig gevoel terecht?

Ondernemers en inwoners ervaren overlast en onveiligheid. Dat gevoel is begrijpelijk – intimidatie, verbaal geweld of vernieling hebben impact. Tegelijkertijd is het goed dit in perspectief te plaatsen: Hoe vaak gebeurt het, door wie, en wat wordt er aan gedaan?

De politie geeft aan dat optreden vooral mogelijk is op basis van meldingen. Dat kan ook anoniem of via de wijkagent. Burgemeester Bram Harmsma benadrukt dat het belangrijk is dat inwoners zich gehoord voelen en meldingen doen als zij zich onveilig voelen. “Elke melding wordt beoordeeld en de aanpak is altijd maatwerk.”

Wederzijds respect

Veel jongeren zijn mondig, zorgzaam en bereid verantwoordelijkheid te nemen, voor zichzelf en voor anderen. Ze willen best aangesproken worden, maar wel met respect. “Volwassenen verwachten respect, maar dat begint bij henzelf. Ga in gesprek, zet niet meteen op Facebook dat ‘de jeugd verpest is’”, zegt een jongere.

Jongeren hebben de behoefte om serieus genomen te worden en dragen concrete oplossingen aan: ruimere openingstijden van voorzieningen, sporttoernooien, vrijwilligers in jongerencentra en uitwisselingen tussen generaties.

Dit artikel is gebaseerd op onderzoek en gesprekken van Lokale Omroep Zeewolde. In volgende artikelen wordt de aanpak van politie, gemeente en jongerenwerk belicht.  

Reageren?

Lokale Omroep Zeewolde en Zeewolde Actueel trekken samen op in de informatievoorziening omtrent dit onderwerp. Vragen en ervaringen kunt u delen met de redacties via info@lokaleomroepzeewolde.nl of redactie@zeewolde-actueel.nl..

“Samen brengen we het gesprek op gang.”