‘Eenzaamheid is niets minder dan een seintje van je lichaam’

ZEEWOLDE - De coalitie ZeewoldeSamen heeft tijdens een bijeenkomst in november nieuwe stappen gezet om eenzaamheid in Zeewolde beter aan te pakken. Het doel: inwoners sneller bereiken, beter ondersteunen en werken aan duurzame verbindingen.

Sinds de ondertekening van het convenant tegen eenzaamheid in september 2022, waarbij 17 organisaties betrokken waren, is het aantal partners gegroeid naar 25. Tijdens de bijeenkomst onderzochten de deelnemende partijen onder meer hoe ze hun krachten kunnen bundelen om inwoners effectiever te ondersteunen.

Wat is eenzaamheid?

Josja Biesen, eenzaamheidsdeskundige bij Faktor 5, gaf tijdens de bijeenkomst inzicht op wat eenzaamheid precies is en waarom het zoveel mensen raakt. “Mensen onderschatten hoe fundamenteel verbinding is voor ons welzijn,” zei ze. “Verbinding is een basisbehoefte, net zo essentieel als eten en slapen.”

Het is volgens Biesen belangrijk om eerst te begrijpen wat eenzaamheid is, voordat je het kunt aanpakken. “Eenzaamheid is complex. Als het simpel was, hadden we het allang opgelost. Het begint met kennis en bewustwording. Veel mensen zien eenzaamheid als een persoonlijk tekortkoming of een zwakte, maar dat is het absoluut niet. Het is een heel normaal menselijk signaal. Pas als we begrijpen wat dat signaal betekent, kunnen we het ook serieus en effectief aanpakken.”

Mensen die eenzaamheid ervaren kunnen beginnen met het erkennen dat het gevoel er is. “En dan kijken naar realistische stappen. ‘Nooit meer alleen’ is geen doel; dat is niet hoe het leven werkt. Het gaat om gezonde verbinding met anderen: contact dat wederkerig is, betrouwbaar en betekenisvol.”

Volgens Biesen ontstaat eenzaamheid vaak wanneer voorspelbaarheid, veiligheid of betrouwbaarheid wegvalt. Dat kan gebeuren door ingrijpende levensgebeurtenissen zoals ziekte, een scheiding, verlies of een verhuizing, maar ook door meer subtiele veranderingen. “Zelfs mensen die ogenschijnlijk alles op orde hebben, kunnen zich diep eenzaam voelen,” aldus Biesen. Ze wees op opvallende voorbeelden uit haar praktijk. “Een vroege ervaring van afgescheiden zijn – hoe onbedoeld ook – kan doorwerken in hoe iemand verbinding maakt. Zo zeggen sommige mensen die als baby in een couveuse lagen later in hun leven: ‘Ik voel me mijn hele leven al eenzaam’. Dat laat zien hoe diep het thema in ons mens-zijn zit.”

Ingebouwd alarmsysteem

Biesen legt uit dat eenzaamheid ‘niets minder is dan een seintje van je lichaam’, en soort ingebouwd alarmsysteem. “Het is een emotie, een fysieke ervaring die zelfs meetbaar is in het brein. Net zoals honger aangeeft dat je voedsel nodig hebt, vertelt eenzaamheid dat je verbinding mist met andere mensen. Het is een gevoel dat iedereen kent. Je voelt je leeg, je bent niet verbonden met ‘de anderen’. Het is een boodschap: ‘Je komt iets tekort – doe er iets aan.’”

Eerste stap

Ze benadrukt dat hoewel steun van de omgeving belangrijk is, de eerste stap bij de persoon zelf ligt. “Je zult uiteindelijk zelf in actie moeten komen om te werken aan jouw verbinding met andere mensen. Eenzaamheid is niet iets dat vanzelf over gaat, al lijken sommige mensen er minder moeite mee te hebben dan andere. Als het je niet lukt je relaties met anderen zo voor elkaar te krijgen dat je je gelukkig voelt, blijft die eenzaamheid rondspoken. Dan wordt eenzaamheid een probleem.”

Landelijke cijfers laten zien dat 46 procent van de Nederlanders zich eenzaam voelt. In Zeewolde ligt dat percentage met 42 procent iets lager. Ongeveer 10 procent van de inwoners ervaart sterke eenzaamheid. Opvallend is dat eenzaamheid het vaakst voorkomt tussen de 25 en 70 jaar, niet – zoals vaak wordt gedacht – vooral bij ouderen.

Informatie en activiteiten

Gelukkig zijn er in Zeewolde diverse initiatieven om eenzaamheid tegen te gaan. Wekelijkse activiteiten, ontmoetingsplekken en vrijwilligersorganisaties bieden mogelijkheden om opnieuw verbinding te maken. Op www.zeewoldevoorelkaar.nl/zeewoldesamen staat een overzicht van de verschillende activiteiten van de coalitiepartners.

Ook bij Het Vraaghuis aan de Stevinweg kunnen inwoners terecht voor hulp bij het leggen en onderhouden van sociale contacten. Binnenlopen mag altijd; het koffie kopje staat al klaar. Wie liever digitaal contact zoekt, kan mailen naar info@vraaghuis.nl of een WhatsAppbericht sturen naar 06-82774177. Meer info: www.hetvraaghuis.nl