De Zuiderzeewrakken vertellen (3)
· leestijd 1 minuut AlgemeenVerspreid door de omgeving van Zeewolde staan wrakkenpalen, stille markeringen van scheepswrakken onder de grond. Veel mensen kennen de plekken, maar niet de verhalen. In deze rubriek duiken we telkens in de geschiedenis achter zo’n paal.
ZL26
Soort: Vrachtschip
Periode: 1774-1800
Ontdekt: in 1974
Ligging: Aan de Bosruiterweg nabij de Bosruitertocht in Zeewolde
In Zuidelijk Flevoland, tussen de Bosruitertocht en de Bosruiterweg, ligt een bijzonder scheepswrak op kavel L26. Het wrak werd in 1974 onderzocht door het voormalige Centrum voor Scheepsarcheologie. Een tweede verkenning volgde in 1980. Daarbij bleek dat het schip in de tussentijd flink beschadigd was geraakt door machinale werkzaamheden in het gebied.
Het gaat om een vrachtschip van ongeveer 17,5 meter lang en circa 5 meter breed. Opvallend aan het schip is de manier waarop het gebouwd was. De boorden – de zijkanten van het schip – waren overnaads gebouwd. Dat betekent dat de houten planken elkaar deels overlappen, wat het schip extra stevigheid gaf. Deze bouwmethode werd veel toegepast bij kleinere en middelgrote schepen in Noordwest-Europa. Het vlak van het schip, de bodem dus, was juist karveel gebouwd. Daarbij sluiten de planken strak tegen elkaar aan, waardoor een gladde scheepshuid ontstaat. Deze combinatie van bouwtechnieken laat zien dat scheepsbouwers praktische oplossingen gebruikten om schepen sterk én geschikt voor vervoer te maken.
Tijdens de eerste verkenning bleek het scheepshout nog in redelijke staat te verkeren. Met prikijzers werd vastgesteld dat het wrak grotendeels compleet in de bodem aanwezig was. Het schip is onder zware slagzij over stuurboord afgezonken. Een bijzondere vondst was een bronzen munt uit Utrecht uit 1767. Samen met het bodemprofiel wijst deze vondst erop dat het schip in het derde kwart van de achttiende eeuw is vergaan. Het wrak vormt daarmee een waardevolle bron van informatie over de scheepvaart en handel in de achttiende eeuw in het voormalige Zuiderzeegebied.
Door: Silke van Lohuizen • Bron: Joran Smale (MaSS-database) • Foto’s: Nationaal Scheepsarcheologisch Depot, Museum Batavialand
Vrijwilligers van AWN Flevoland dragen bij aan het in kaart brengen van archeologische vondsten. Word ook lid.
Meer hierover is ook online terug te vinden op: awnflevoland.nl.
Spot jij iets dat niet klopt of heb je een aanvulling? Meld het via de links hieronder.
