Gemeente Zeewolde ziet weinig juridische escalaties bij vergunningen en handhaving

ZEEWOLDE - Het college van burgemeester en wethouders heeft vragen van de VVD-fractie beantwoord over juridische procedures tussen de gemeente en inwoners of bedrijven. Uit het overzicht blijkt dat in de afgelopen jaren verschillende bezwaarschriften zijn ingediend, maar dat er volgens het college geen dossiers bekend zijn waarbij juridische acties nodig waren door onrechtmatig handelen van de gemeente. 

De VVD stelde de vragen op 19 december 2025 en vroeg om inzicht in conflicten rond vergunningverlening en handhaving. Het college beschrijft in de beantwoording dat procedures zoals bezwaar, beroep of een last onder dwangsom doorgaans voortkomen uit overtredingen door derden of uit de noodzaak om wettelijke regels toe te passen. Daarmee dienen deze procedures volgens het college vooral om de rechtszekerheid van betrokken partijen te waarborgen. 

Over de afgelopen vier jaar ontving de gemeente meerdere bezwaarschriften over omgevingsvergunningen. In 2021 ging het om 24 bezwaren, in 2022 om 15, in 2023 om 3 en in 2024 opnieuw om 15. Een deel van deze bezwaren leidde tot aanpassing of aanvulling van de motivering van een besluit, terwijl andere bezwaren niet-ontvankelijk werden verklaard of door de indiener werden ingetrokken. Volgens de gemeente worden veel bezwaren ingediend door zogenoemde derden-belanghebbenden, zoals omwonenden van een project. “In deze gevallen is een minnelijke schikking vaak juridisch onmogelijk, omdat de gemeente gebonden is aan wettelijke kaders en de rechten van de vergunninghouder moet respecteren”, meldt het college. 

Naast bezwaren kwamen er in dezelfde periode ook beroepsprocedures voort uit handhavingszaken. In totaal werd in twaalf zaken beroep ingesteld, waarvan één procedure bij de Raad van State is behandeld. Ook legde de gemeente verschillende dwangsommen op: drie in 2021, vijf in 2022 en acht in zowel 2023 als 2024. 

De VVD vroeg daarnaast om inzicht in de kosten van juridische trajecten. De gemeente geeft aan dat zij geen gedetailleerde urenregistratie per dossier bijhoudt. “Het bijhouden van deze uren per individueel dossier zou de administratieve lasten disproportioneel verzwaren.”  Financiële verantwoording vindt plaats via jaarverslagen van de commissie voor de bezwaarschriften, bestuursrapportages en jaarrekeningen. Sinds 1 juli 2022 behandelt een gezamenlijke onafhankelijke commissie voor de gemeenten Ermelo, Harderwijk en Zeewolde de bezwaarschriften. 

Handhaving Parc Horsterwold

Wel verstrekte het college een overzicht van kosten rond handhaving op Parc Horsterwold. Deze handhaving richt zich op het beëindigen van permanente bewoning, die volgens het omgevingsplan niet is toegestaan. De Raad van State bevestigde in 2024 dat de gemeente bevoegd blijft om hiertegen op te treden, ondanks beroepen op afspraken uit 2005. De kosten voor handhaving en juridische inzet liepen volgens de gemeente uiteen van ongeveer 70.000 euro in 2015 tot 34.499,17 euro in 2025 voor externe juridische inzet, aangevuld met kosten voor toezicht en interne juridische ondersteuning. 

Om juridische procedures te voorkomen zet de gemeente in op vroegtijdig overleg en participatie. Zo kunnen initiatiefnemers bij complexe plannen eerst een omgevingsoverleg aanvragen en bestaat de mogelijkheid om een principeverzoek in te dienen om te laten toetsen of werkzaamheden vergunningsvrij zijn of kans maken op een vergunning. Ook krijgen overtreders bij handhavingstrajecten eerst de kans om een overtreding te beëindigen voordat een juridische procedure start. 

Volgens het college is het niet mogelijk om nauwkeurig te voorspellen hoeveel juridische procedures in de toekomst zullen volgen. Dat hangt volgens het bestuur af van het gedrag van inwoners en bedrijven en van hun recht om bezwaar of beroep aan te tekenen tegen besluiten van de gemeente.