De Zuiderzeewrakken vertellen (9)
· leestijd 1 minuut AlgemeenVerspreid door de omgeving van Zeewolde staan wrakkenpalen, stille markeringen van scheepswrakken onder de grond. Veel mensen kennen de plekken, maar niet de verhalen. In deze rubriek duiken we telkens in de geschiedenis achter zo’n paal.
ZG59
Soort: Vissersvaartuig
Periode: 1800
Ontdekt: in 1981
Ligging: Aan de Gruttoweg nabij de Wulptocht in Zeewolde
In 1981 werd op kavel G59 in Zuidelijk Flevoland een bijzonder scheepswrak ontdekt. Een jaar later voerde het voormalige Centrum voor Scheepsarcheologie een verkennend onderzoek uit naar het schip, dat ligt tussen de Vogelweg, de Gruttoweg en de Duikertocht. Het bleek te gaan om een achttiende-eeuws vissersschip van het type bons, schokker of pluut. Deze scheepstypen werden vroeger gebruikt voor de visserij op de Zuiderzee.
Het wrak heeft een lengte van 13,25 meter en een breedte van 4,5 meter. Opvallend is de rechte voorsteven van het schip. Het achterdek is ongeveer 2,4 meter lang en voorzien van een luik. Vermoedelijk had het schip twee masten. Het wrak is uitzonderlijk goed bewaard gebleven en bestaat uit eiken- en grenenhout van hoge kwaliteit. Tijdens het onderzoek werd zelfs het roer nog aangetroffen, vast aan de achtersteven.
Ook werd een bijzondere pokhouten schijf gevonden. Pokhout is een zeer harde houtsoort die vroeger vaak werd gebruikt voor onderdelen die veel slijtage moesten kunnen verdragen, bijvoorbeeld in schepen. Dankzij de goede conservering geeft het wrak archeologen veel informatie over de historische scheepsbouw.
Na het onderzoek is het schip ingekuild. Dat betekent dat het wrak opnieuw zorgvuldig met grond is bedekt, zodat het beschermd blijft voor toekomstig archeologisch onderzoek. Op initiatief van de grondeigenaar werd later een kunstwerk geplaatst: twee masten met nestkasten voor roofvogels. Daarmee wordt verwezen naar de tweemaster onder de grond én helpen de roofvogels bij het bestrijden van knaagdieren op het landbouwgebied.
Door: Silke van Lohuizen • Bron: Joran Smale (MaSS-database) • Foto’s: Nationaal Scheepsarcheologisch Depot, Museum Batavialand
Vrijwilligers van AWN Flevoland dragen bij aan het in kaart brengen van archeologische vondsten. Word ook lid.
Meer hierover is ook online terug te vinden op: awnflevoland.nl.
Spot jij iets dat niet klopt of heb je een aanvulling? Meld het via de links hieronder.
