‘Iconische’ zeearend dood door windmolen in Swifterbant: Landschapsbeheer Flevoland slaat alarm

FLEVOLAND - De directeur van Landschapsbeheer Flevoland Erik van Beurden roept op om oplossingen te zoeken voor de sterfte van zeearenden door windturbines. Afgelopen week werd een zeearend gevonden die om het leven is gekomen in Swifterbant. Het is de derde zeearend die slachtoffer is geworden van een windmolen in de laatste paar jaar in de provincie Flevoland.

(door John van Weeghel)

Directeur van Landschapsbeheer Flevoland Erik van Beurden ziet volop mogelijkheden om het aantal zeearenden die geveld worden door windturbines te verminderen. Het is volgens hem vooral belangrijk om in Flevoland aan de slag te gaan, omdat de hoge concentratie windparken hier samenvalt met het aantal broedende paartjes. “De zeearend hoort echt bij Flevoland.”

Icoon

Van Beurden noemt de zeearend zelfs een icoonsoort voor de provincie. “Dat wil zeggen dat als het daarmee goed gaat, dat het ook goed gaat met andere soorten vogels.” De vogel die deze week werd gevonden in Swifterbant, bleek nog een jong exemplaar van ongeveer twee jaar. Dit soort ongelukken met windmolens komt vaker voor onder de jonge zeearenden vertelt Van Beurden. “Die hebben gewoon minder ervaring.” 

In vergelijking met de ongeveer vijftigduizend vogels die per jaar in Nederland omkomen, lijken de vier in onze provincie in een paar jaar tijd wel weinig. Maar de impact op de populatie is groot. “In Flevoland zijn zo’n zes tot twintig paren, een dode vogel heeft dan al veel impact.” 

Kuikens

“Het komt ook voor dat het mannetje of vrouwtje van een paar om het leven komt. Dat betekent dat de kuikens die ze aan het opvoeden zijn ook om komen. Ze kunnen niet in hun eentje voor een nest zorgen, dan vangt die ene vogel te weinig prooien. Je hebt dan dus niet alleen de volwassen vogel dood, maar dus ook het nest met jongen.”

Een van de oplossingen die Van Beurden aandraagt is de inzet van detectiesystemen op windmolens. Hiermee zien camera’s op de windturbines grote vogels aankomen en worden de wieken stilgezet, zodat de vogel kan passeren. Op dit moment wordt dit alleen gebruikt bij een windpark in Zeewolde. De geleden schade in de vorm van gemiste opbrengst is volgens de directeur van Landschapsbeheer Flevoland wel te overzien. “Het is wel een kostbare investering om windmolens met de systemen uit te rusten.” 

Detectiesysteem

Wat hierbij helpt is dat er steeds beter in kaart wordt gebracht wat de vliegroutes van de zeearenden zijn. “Ze hebben een hele grote actieradius, maar we weten dat hij redelijk vaste routes heeft tussen zijn broed-, eet- en rustplaats. Als je die route weet zou je de detectiesystemen veel gerichter kunnen inzetten. Onze oproep is om samen gerichter te gaan kijken en oplossingen te bedenken voor de plekken waar het ertoe doet. Waar vliegroutes en molens elkaar vaak kruizen. We weten ook dat het duur is.” 

Een andere mogelijke, goedkopere, oplossing is het zwart verven van één van de wieken bij de turbines. Hierdoor zou het dier de molens beter kunnen zien. “Het wordt nu nog getest, maar we krijgen goede geluiden uit het buitenland.” Zo lijkt deze simpele aanpassing het aantal vogelslachtoffers met zeventig procent te kunnen verminderen.  

Directeur Van Beurden hoopt met de oproep meer urgentie te creëren bij de beheerders van de windparken en wil zo snel mogelijk met hen om tafel. “Die urgentie hebben we nog niet gemerkt bij de eigenaren. Wij vinden dat het nu wel tijd is om tegen elkaar te zeggen we gaan er wat aan doen.”