Coalitievorming gaat volgende fase in met Ton Roerig als formateur

ZEEWOLDE – Informateur Ton Roerig lichtte donderdagavond zijn onderzoeksrapport om te komen tot een nieuwe coalitie toe, waarna de fractievoorzitters van de verschillende partijen hun eerste reactie gaven. Het woord ‘verrassend’ kwam vaak terug. Het proces gaat nu verder met Roerig als formateur.

Veel gevoeligheid

Roerig sprak donderdagavond van ‘open gesprekken’ met de diverse partijen, maar benadrukte ook dat de afgelopen bestuursperiode veel frustratie en emotie achterliet. “Er zat echt wel gevoeligheid. Vier jaar geleden in mijn rol als formateur was die er ook. Dat had zeker met de verkiezingsuitslag van destijds te maken. Ik heb toen gezegd: ik hoop dat het beter gaat. Wat ik nu terug hoorde was: ja, het ging soms wel beter, maar ook dat er nog veel te verbeteren viel.” Roerig wilde in ieder geval niet dat iemand naar een vergadering zou gaan met het idee van ‘het is toch allemaal al beklonken’. “Er moet worden gewerkt aan een bestuurscultuur waarin zowel coalitie als oppositie zich serieus genomen voelen.”

Roerig onderzocht drie mogelijke coalitievarianten. Het meest kansrijk zag hij een combinatie van verkiezingswinnaar VVD met de huidige coalitiepartijen Leefbaar Zeewolde en ChristenUnie (twaalf zetels). Een variant was een extra partij bij deze samenstelling (dertien of veertien zetels). Een alternatief zonder Leefbaar Zeewolde was een brede coalitie met VVD, ChristenUnie, GroenLinks-PvdA, CDA en D66 (elf zetels).

Roerig zag veel overeenkomsten tussen de partijen op het gebied van sociale cohesie. “Sommigen keken naar gebouwen, anderen naar welzijnswerkers of het jongerenwerk, u wilt allemaal dat er naar elkaar wordt omgekeken. En u bent allemaal trots op uw gemeente.” De informateur benoemde verder dat Zeewolde in dertig jaar tijd was verdubbeld qua inwoneraantal. “Stilstand is nooit een optie. Iets zegt mij dat er ook de komende dertig jaar veel gaat veranderen.”

Draagvlak

Tom Zonneveld (Leefbaar Zeewolde) sprak van ‘een goed voorstel’. Volgens hem zorgt een coalitie van een lokale, landelijke en christelijke partij voor balans. “Een vierde partij erbij zorgt misschien voor meer draagvlak, maar kan ook daadkracht verminderen.”

Kritischer was Cees Steijger (Zeewolde Liberaal). In het verslag staat dat meerdere fracties twijfelden aan de stabiliteit en koersvastheid van zijn partij. Daarbij speelden volgens het onderzoeksrapport de verkiezingscampagne, uitingen in de pers en het stemgedrag in de raad mee (het woord werd niet genoemd, maar het ging hierbij onder meer over het dossier ‘Diftar’). Steijger hield zich in, maar sprak wel over ‘verwondering, verbijstering en teleurstelling’. Hij wees erop dat zijn partij als derde uit de verkiezingen kwam. “Maar als vierde partij toetreden tot de coalitie heeft alleen zin als dat zorgt voor een volwaardige en inhoudelijke bestuurlijke bijdrage.”

Ook Frans Meijer (GroenLinks-PvdA) had liever een andere uitkomst gezien. “Inwoners hebben laten zien dat ze echt een andere koers willen.” Zijn partij had er wel over nagedacht als vierde partij toe te treden tot de coalitie, maar trok zich terug omdat andere partijen het Ontmoetingsbos niet wilden loslaten. “Dan moet alles bespreekbaar zijn.”

Regina Blom (D66) noemde het ‘opmerkelijk’ dat de huidige coalitiepartijen opnieuw in beeld zijn. “Als je doet wat je deed, krijg je wat je kreeg.”

Evenwichtig

Ook Hans de Groot (VVD) sprak van een verrassende uitkomst. “Wij hadden graag gezien dat winnende partijen in de coalitie zouden komen. Zeewolde Liberaal had voor de hand gelegen.” Douwe Aikema (CDA) stelde dat het advies ‘weinig variatie’ bood, terwijl de verkiezingsuitslag juist om verandering zou vragen.

Daar tegenover stelde Gerard den Bakker (ChristenUnie) dat het advies van de informateur ‘op een evenwichtige manier richting geeft aan de volgende stap’. “Het is niet alleen een rekensom van zetels, het gaat ook om vertrouwen, ontwikkeling en bestuursstijl. De kiezer heeft gesproken, de kaarten zijn opnieuw geschud en er is een heel andere verhouding ontstaan.”

Aan het einde van de vergadering stemde de raad schriftelijk over de benoeming van Roerig als formateur. Op twee tegenstemmen na kreeg hij ieders vertrouwen. Blom liet vooraf weten liever een ‘fris gezicht’ te hebben gezien ‘dat geen ballast uit het verleden meeneemt’.