De Zuiderzeewrakken vertellen (19)
· leestijd 1 minuut AlgemeenVerspreid door de omgeving van Zeewolde liggen plekken waar scheepswrakken zijn gevonden. De wrakkenpalen zijn in eerdere columns al besproken. In deze rubriek duiken we in de verhalen achter andere vindplaatsen, met bijzondere wrakken en opmerkelijke vondsten.
ZN42-II
Soort: Kogge
Periode: 1400
Ontdekt: in 1975
Ligging: Vlakbij het parkeerterrein van de Eemhof in Zeewolde
Bij het Eempad, ten noordwesten van de Eemhof in Zuidelijk Flevoland, werd in 1975 een bijzondere ontdekking gedaan. Op kavel N42 vonden archeologen een tweede scheepswrak, dat enkele jaren later, in 1979, volledig werd opgegraven. Het bleek te gaan om een kleine kogge, een type vrachtschip dat in de middeleeuwen een belangrijke rol speelde in de handel van Noordwest-Europa.
Het schip was ongeveer 13 meter lang en 6 meter breed. Opvallend is de manier waarop het werd gebouwd. De zijkanten en uiteinden waren overnaads gemaakt, waarbij de houten planken elkaar overlappen en met omgeslagen spijkers aan elkaar zijn bevestigd. Het middendeel van de bodem was juist karveel gebouwd, waarbij de planken strak tegen elkaar aan liggen. Om het schip waterdicht te maken, werden de naden gevuld met mos en vastgezet met kleine krammen, de zogenoemde sintels.
De kogge had een vlakke kielplank, waardoor het schip niet diep in het water lag. Ook de constructie van de stevens en het mastspoor laat zien hoe doordacht de scheepsbouw in die tijd was. Toen het schip zonk, vervoerde het een lading stenen.
Op basis van onderzoek wordt het wrak gedateerd in de tweede helft van de veertiende eeuw. Daarmee stamt het uit de bloeitijd van de Hanze, het machtige handelsverbond van steden als Kampen, Deventer, Zwolle en Harderwijk. Koggen waren destijds de vrachtwagens van het water. Ze vormden de ruggengraat van de handel over de Noord- en Oostzee en verbonden talloze steden met elkaar. Van de ongeveer 25 gevonden koggen in Europa zijn er maar liefst 16 in Nederland ontdekt.
Door: Silke van Lohuizen • Bron: Joran Smale (MaSS-database) • Foto’s: Nationaal Scheepsarcheologisch Depot, Museum Batavialand
Vrijwilligers van AWN Flevoland dragen bij aan het in kaart brengen van archeologische vondsten. Word ook lid.
Meer hierover is ook online terug te vinden op: awnflevoland.nl.
Spot jij iets dat niet klopt of heb je een aanvulling? Meld het via de links hieronder.
