De Zuiderzeewrakken vertellen (13)
· leestijd 1 minuut AlgemeenVerspreid door de omgeving van Zeewolde staan wrakkenpalen, stille markeringen van scheepswrakken onder de grond. Veel mensen kennen de plekken, maar niet de verhalen. In deze rubriek duiken we telkens in de geschiedenis achter zo’n paal.
ZN113
Soort: Waterschip
Periode: 1500-1550
Ontdekt: in 1972
Ligging: Aan de Nekkeveldweg in Zeewolde
Aan de Nekkeveldweg in Zuidelijk Flevoland, op kavel N113 in de gemeente Zeewolde, werd een bijzonder scheepswrak ontdekt. Het wrak is onderzocht in 1972 en opnieuw in 1980. Uit het onderzoek bleek dat het gaat om een vissersschip van het type waterschip, een scheepstype dat in de zestiende en zeventiende eeuw een belangrijke rol speelde in de visserijop de Zuiderzee.
Waterschepen waren de grootste vissersschepen van hun tijd. Hun belangrijkste kenmerk was de zogenaamde bun: een met water gevulde ruimte in het schip waarin gevangen vis levend kon worden vervoerd. Hierdoor bleef de vis langer vers en kon deze tegen een hogere prijs worden verkocht.
De vroegste waterschepen werden overnaads gebouwd. Daarbij overlappen de houten planken van de scheepshuid elkaar gedeeltelijk, vergelijkbaar met dakpannen. Deze bouwmethode maakte het schip sterk en flexibel. Vanaf het tweede kwart van de zestiende eeuw stapte men echter steeds vaker over op de karveelbouw. Bij deze techniek worden de planken strak tegen elkaar geplaatst, waardoor een gladde scheepswand ontstaat. Een karveel gebouwd schip kon groter worden gebouwd en had minder weerstand in het water.
Het gevonden schip is een voorbeeld van zo’n karveel gebouwd waterschip. Het had een lengte van ongeveer 18,3 meter en een breedte van 5,5 tot 6 meter.
Door: Silke van Lohuizen • Bron: Joran Smale (MaSS-database) • Foto’s: Nationaal Scheepsarcheologisch Depot, Museum Batavialand
Vrijwilligers van AWN Flevoland dragen bij aan het in kaart brengen van archeologische vondsten. Word ook lid.
Meer hierover is ook online terug te vinden op: awnflevoland.nl.
Spot jij iets dat niet klopt of heb je een aanvulling? Meld het via de links hieronder.
