De Zuiderzeewrakken vertellen (12)
· leestijd 1 minuut AlgemeenVerspreid door de omgeving van Zeewolde staan wrakkenpalen, stille markeringen van scheepswrakken onder de grond. Veel mensen kennen de plekken, maar niet de verhalen. In deze rubriek duiken we telkens in de geschiedenis achter zo’n paal.
ZN74-II
Soort: Waterschip
Periode: 1500-1550
Ontdekt: in 1972
Ligging: Aan de Winkelweg in Zeewolde
In de vorige wrakkencolumn stond het eerste van twee bijzondere waterschepen centraal die in 1975 langs de Winkelweg op kavel N74 in Zuidelijk Flevoland werden ontdekt.
Slechts twaalf meter verderop lag een tweede wrak, dat in 1982 samen met het eerste schip werd opgegraven. Ook dit schip bleek opvallend goed bewaard gebleven, tot vlak onder het oorspronkelijke dek. Net als het eerder besproken wrak kon ook dit schip worden geïdentificeerd als een waterschip, een vissersvaartuig dat speciaal was ingericht voor het levend vervoeren van vis. Kenmerkend zijn onder meer de gekromde voorsteven, de rechte achtersteven, de overnaadse huid en de bun waarin water werd vastgehouden. De naden tussen de huidplanken waren gedicht met gesinteld mosbreeuwsel, een techniek die in de zestiende eeuw veel werd toegepast. Hierdoor bleef het schip beter bestand tegen langdurig gebruik op binnenwateren en de Zuiderzee.
Het schip had een lengte van ongeveer zestien meter en een geschatte breedte van vijf meter. In zowel het voor- als achterschip lagen grote hoeveelheden ballaststenen. Die zorgden ervoor dat het schip goed in balans bleef en dat de bun voortdurend met water gevuld was, zodat de gevangen vis tijdens het vervoer niet beschadigde.
Jaarringonderzoek toont aan dat het hout is gekapt tussen 1525 en 1527. Daarmee is dit schip vrijwel gelijktijdig gebouwd met het eerder behandelde wrak N74-I. Mogelijk waren beide schepen zelfs zusterschepen.
Door: Silke van Lohuizen • Bron: Joran Smale (MaSS-database) • Foto’s: Nationaal Scheepsarcheologisch Depot, Museum Batavialand
Vrijwilligers van AWN Flevoland dragen bij aan het in kaart brengen van archeologische vondsten. Word ook lid.
Meer hierover is ook online terug te vinden op: awnflevoland.nl.
Spot jij iets dat niet klopt of heb je een aanvulling? Meld het via de links hieronder.
