De Zuiderzeewrakken vertellen (11)
· leestijd 1 minuut AlgemeenVerspreid door de omgeving van Zeewolde staan wrakkenpalen, stille markeringen van scheepswrakken onder de grond. Veel mensen kennen de plekken, maar niet de verhalen. In deze rubriek duiken we telkens in de geschiedenis achter zo’n paal.
ZN74-I
Soort: Waterschip
Periode: 1500-1550
Ontdekt: in 1972
Ligging: Aan de Winkelweg in Zeewolde
Bij grondwerkzaamheden op kavel N74 in Zuidelijk Flevoland werden in 1975 langs de Winkelweg twee scheepswrakken ontdekt. Nog datzelfde jaar vond een eerste verkenning plaats, waarna beide schepen in 1982 volledig werden opgegraven.
De wrakken lagen slechts twaalf meter uit elkaar en bleken opvallend goed bewaard, tot vlak onder het oorspronkelijke dek. Aan verschillende kenmerken konden de schepen worden herkend als zogeheten waterschepen, vissersvaartuigen die speciaal waren ingericht voor het levend vervoeren van vis. Zo hadden ze een gekromde voorsteven, een rechte achtersteven, een overnaadse huid en een bun waarin de vangst in water kon worden bewaard.
Het beschreven schip had een minimale lengte van vijftien meter en een breedte van ongeveer vijf meter. In het voor- en achterschip lagen grote hoeveelheden ballaststenen. Die zorgden ervoor dat het schip goed in balans bleef en dat de bun volledig met water gevuld bleef, zodat de vis tijdens het vervoer niet beschadigde. Opmerkelijk was dat de gaatjes in de bun zorgvuldig waren dichtgestopt met houten propjes. Ook de vele reparaties aan de scheepshuid laten zien dat het schip intensief is gebruikt.
Bij de opgraving werden verschillende gebruiksvoorwerpen gevonden, waaronder houten oorstokken voor een kuilnet en deksels van palingkubben. Uit jaarringonderzoek blijkt dat het hout is gekapt in 1525-1526. Het schip verging vermoedelijk rond 1570, na ongeveer veertig jaar dienst.
Het tweede wrak van kavel N74 komt in de volgende editie van deze wrakken-column aan bod.
Door: Silke van Lohuizen • Bron: Joran Smale (MaSS-database) • Foto’s: Nationaal Scheepsarcheologisch Depot, Museum Batavialand
Vrijwilligers van AWN Flevoland dragen bij aan het in kaart brengen van archeologische vondsten. Word ook lid.
Meer hierover is ook online terug te vinden op: awnflevoland.nl.
Spot jij iets dat niet klopt of heb je een aanvulling? Meld het via de links hieronder.
