Uiterst boeiend verhaal over opzetten windenergiepark in Kenia

ZEEWOLDE – Voor een volle zaal in het Golfrestaurant aan de Golflaan vertelde Harry Wassenaar dinsdagavond 21 maart over het windmolenpark dat hij en enkele compagnons realiseerden bij het Turkanameer in Kenia. Het betrof een thema-avond die was georganiseerd door Rotaryclub Zeewolde.

Altijd wind

Wassenaar (1952) was tot 1999 akkerbouwer aan de Zeeasterweg in Lelystad. Daar hij geen opvolger had op zijn bedrijf ging hij fulltime in de windenergie. In 1993 bouwde hij een dertig meter hoge Lagerweij en ontdekte drie jaar later dat de Vestas 44 veel grotere mogelijkheden had. Hij kwam in contact met Kasper Paardekooper van de Radboud University uit Nijmegen, die hem enthousiast maakte voor ‘Afrikaanse’ plannen. Met hun KP&P Africa B.V. richtten zij en enkele andere compagnons in 2006 het Lake Turkana Wind Power Ltd. (LTWP) op. In de polder waait het veel, bij het Lake Turkana, ongeveer 650 km ten noorden van het Keniaanse Nairobi, altíjd (hooguit als het regent houdt de wind zich voor even gedeisd). Het duurde wel enige jaren voor de droom ook daadwerkelijk uitkwam. Bedrijven als Essent en Nuon bleken helemaal niet geïnteresseerd, voor de noodzakelijke investeringen haakte de Wereldbank af en het verkrijgen van banden met de lokale overheden vereiste ook nog eens een behoorlijke hoeveelheid tijd en tact. In het betrokken gebied was er ondertussen een constante strijd tussen de rivaliserende nomadenstammen. Uiteindelijk werden alle hobbels genomen en kon in januari 2015 worden begonnen met de bouw van het windpark. In september 2018 gingen de wieken voor het eerst draaien en kon het leveren van schone en betaalbare elektriciteit aan het net van start gaan. Sinds maart 2019 is het park volledig operationeel. 

Herdersgemeenschappen

De totale capaciteit van de molens die over een lengte van 428 km honderd meter van elkaar verwijderd zijn, bedraagt 310,25 MW. Als gevolg hiervan verminderde het windpark de afhankelijkheid van Kenia van diesel- en zware brandstofcentrales en leverde het een belangrijke bijdrage aan de vermindering van de CO2-uitstoot in het Afrikaanse land. Het windpark ging ook nog eens (direct en indirect) werkgelegenheid bieden aan zo’n 400 personen, waarbij er voor het grootste deel kon worden aangeklopt bij de lokale, voornamelijk herdersgemeenschappen (Turkana, Samburu en Rendile). Via de Winds of Change Foundation werd het verder mogelijk deze gemeenschappen te ondersteunen door waterbronnen voor vee te realiseren, zonnepanelen op ziekenhuizen aan te leggen, scholen op te zetten voor meisjes en middageten mogelijk te maken voor schoolkinderen. Kritiek was er echter ook. Volgens mensenrechtenorganisaties als Cordaid, Danwatch en Actionaid was er sprake van een klassiek geval van landroof. Het project zou aantoonbaar negatieve invloed hebben gehad op de traditionele leefwijze van de nomaden. Wassenaar bekeek het van de andere kant, maar zei een beetje moeite te hebben met het woord ‘ontwikkelingshulp’. “Je moet ze geen dingen géven, je kunt ze wel helpen zélf iets te ontdekken.” Jan Veenink van Rotaryclub Zeewolde bedankte na afloop Wassenaar voor zijn uiterst boeiende verhaal. Als bestuurslid van het Windpark Zeewolde zei hij heel veel raakvlakken tussen hun beider projecten te hebben gezien.