‘Onderwaterbos’ in Wolderwijd moet nieuw leven brengen boven en onder water

ZEEWOLDE – In het noorden van het Wolderwijd, tussen de eilanden De Biezen en Knarland, wordt er sinds mei dit jaar gewerkt aan het verbeteren van de waterkwaliteit. In opdracht van Rijkwaterstaat wordt hier een onderwaterbos gecreëerd met luwe en ondiepe zones voor een beter leefgebied voor waterplanten, vissen en vogels. 

“Het doel van dit duurzaam gerealiseerde nieuwe natuurgebied, dat ca. 10 ha omvat, is om de biodiversiteit en waterkwaliteit te stimuleren en te verbeteren voor flora en fauna”, aldus Rijkwaterstaat. Het project draagt bij aan schoon en ecologisch gezond water, als onderdeel van de Europese Wetgeving Kaderrichtlijn Water (KRW). “Door de aanleg van ondiepte ontstaat een luwtezone met natuurlijke land-water overgangen. Deze ondiepe wateren zijn zeer geschikt voor onderwaterdieren om te schuilen, te paaien en op te groeien.”

Onderwaterbos

Voor de aanleg van het ondiepe natuurgebied is in het voorjaar begonnen met het plaatselijk winnen van zand en grond. Dit is weer verwerkt in een langwerpig eiland met flauwe oevers. Dit eiland ligt grotendeels onder water.
Het nieuwe natuurgebied krijgt een soort u-vorm. In het midden is door de zand- en grondwinning een diepere, luwe zone ontstaan. Hier laat Rijkswaterstaat vijftien bomen -inclusief kluit en kroon- afzinken voor het creëren van een ‘onderwaterbos’. Om wegdrijven te voorkomen worden de bomen op de bodem verankerd.

Balans herstellen

Het gaat hier om dode bomen. Het dode hout is nodig om de biodiversiteit te stimuleren. “Door het gebrek aan dood hout zijn rivieren en meren voor veel inheemse dieren en planten geen geschikte leefomgeving meer. Het plaatsen van de bomen brengt dat leven terug. Op deze manier willen we de balans in het meer herstellen. Na verloop van tijd ontstaat een nieuwe en gevarieerde begroeiing die zorgt voor schoner, voedselrijker water met een beter en aantrekkelijk leefgebied voor verschillende vissen. Het Wolderwijd, dat voor een groot deel monotoon is, wordt hiermee diverser.”

Uitdaging

Het constructieve werk, zoals het grondwerk en het invlechten en het in het water laten van de legakkers is nu klaar. In september is tevens een proefbeplanting op een proefakker aangelegd om te kijken hoe dit aanslaat.

Legakkers  - Rijkwaterstaat / Maverick Media

Na de winterperiode, in april 2023, wordt verder gegaan met de inrichting van de beplanting. Rijkswaterstaat geeft aan dat het nog een hele uitdaging is om de onderwaterplanten te laten groeien. “De randmeren, en dus ook het Wolderwijd, hebben namelijk in de zomer hoogwater en in de winter laagwater. Dat is precies het tegenovergestelde van andere meren, die in de winter hoog staan en in de zomer uitzakken. Planten zijn deze manier dus niet gewend. Om ideaal te kunnen groeien, hebben ze die zomer-winteromstandigheden nodig en die is hier omgekeerd. Dat zorgt voor een heel aparte situatie. Ecologen zijn druk bezig om uit te vinden wat er kan om van de randmeren, en dus het Wolderwijd, een volwaardig natuurgebied te maken. Met het nieuwe natuurgebied en het onderwaterbos wordt in ieder geval weer een stap in die richting gezet.”

De realisatie van het nieuwe natuurgebied in het Wolderwijd is in handen van aannemer Martens en Van Oord. De oplevering is volgens planning rond juni 2023.