Bij de les | Vrijmarktvermeerdering
· leestijd 1 minuut AlgemeenWekelijkse column over het reilen en zeilen op een middelbare school en over de belevenissen in een gezin met pubers en het leven in Zeewolde.
Vrijmarktvermeerdering
Als je niks kunt zien ben je blind, als je niks kunt horen ben je doof, en als je niet kunt ruiken; wat ben je dan?
Als je je ouders verliest ben je een wees. Maar als je je kinderen verliest ben je een … ? Daar is dus geen woord voor.
Woorden waar geen woord voor is. Dat noemen ze een ‘ontbreekwoord’. ‘k Had er nog nooit van gehoord.
Op Radio 1 verzint de presentator en de hoofdredacteur van de Van Dale, met luisteraars, woorden die nog niet bestaan. Elke maandag. Ik vind ‘t erg leuk om naar te luisteren. Dan komen zij met een beschrijving; dat gaat bijvoorbeeld zo:
“Op straat zwaai je, heel gênant, naar iemand die je denkt te kennen, maar die blijkt ‘t niet te zijn. Hoe noem je dat?” En dan bedenken luisteraars daar woorden voor. De verzonnen woorden stromen binnen, en ik hoor van alles voorbij komen: ‘Flopgroet, geneergroet, oepsgroet, misgegroetje, zich vergroeten.’ Ik vind die ‘oepsgroet’ erg leuk. En ben benieuwd welke ze gaan kiezen.
Voor: “Iets doen waarvan je op voorhand weet dat je er spijt van zal hebben” verzonnen ze ‘blunderdrang’. En voor “de tijd die je doorbrengt zonder mobiel” verzonnen ze ‘nobiel’.
Gister kwamen we terug van ons weekje strand en zon. In het vliegtuig bedacht ik, naar aanleiding van mijn vorige column over vliegschaamte, nog een ontbreekwoord: “gewetensreces”. Ik zag namelijk om me heen dat principes blijkbaar ook recht hebben op vakantie gezien de roodverbrande ruggen, te veel cocktails, handdoekreserveringen op bedjes en drie keer opgeschepte borden.
Het woord “vakantie” zou je ook kunnen scharen onder ontbreekwoorden: het is vroeg opstaan om niets te hoeven en je agenda leegmaken om ‘m te vullen met terrasjes en to-do’s. Het is een alibi voor een extra glas wijn en een niet-heel-nodig-souvenir terwijl je aan het ontspullen was.
Over ontspullen gesproken: een vriendin verzon vandaag, toen we het over koningsdag hadden, nog een ontbreekwoord: “vrijmarktvermeerdering”: de natuurwet dat je alles wat je op de kleedjesmarkt verkoopt in meervoud terug je huis in krijgt.
Een fijne week: geniet van je vrijmarktvermeerdering, maak oepsgroetjes en neem af en toe een gewetensreces-momentje.
