Bij de les | De illusie van samenwerken
· leestijd 1 minuut Bij de lesWekelijkse column over het reilen en zeilen op een middelbare school en over de belevenissen in een gezin met pubers en het leven in Zeewolde.
De illusie van samenwerken
Er is een zin die in de klas altijd emotie oproept, en dat is: “We gaan vandaag in groepjes werken.” Je ziet het gebeuren. Eén leerling zie je denken “yes, dan hoef ik niks te doen”. Een ander zucht omdat die weet dat ie alles moet doen. En weer een ander kijkt weg omdat die weet dat het lastig is om bij een groepje te mogen horen.
Groepswerk is officieel bedoeld om ‘samenwerkingsvaardigheden te ontwikkelen’. In de praktijk ontwikkel je vooral mensenkennis. Binnen no-time zijn de rollen namelijk verdeeld.
Je hebt de Trekker. Dat is degene die het hele document opent, de planning maakt, taken verdeelt en het uiteindelijk afmaakt omdat het anders nooit af komt. De Trekker zegt dat hij het niet erg vindt, maar wordt bij elke nieuwe opdracht wel een beetje cynischer.
Dan heb je de Meelifter. Die zegt zinnen als: “Zal ik anders de inleiding doen?” en levert vervolgens twee zinnen in zonder hoofdletters. De Meelifter beheerst de kunst van strategisch knikken. Hij zegt vaak “ja klopt” en “goed idee”, wat hem in zijn eigen beleving tot een waardevolle teamspeler maakt.
En dan is er nog de Vormgever. Die doet niets aan de inhoud, maar zorgt wel dat elk kopje in Calibri 14 staat, dat de dia’s ‘rustig ogen’ en de overgangen zo smooth zijn.
Als docent weet je dit allemaal. Je ziet het al bij het vormen van de groepjes. De Trekker schuift onbewust naar voren, de Meelifter leunt achterover en de Vormgever vraagt of het ook op Canva mag.
Toch blijf je het doen, dat groepswerk. Omdat er soms toch iets moois gebeurt. Als ze even écht overleggen. Maar meestal krijg je vier versies van hetzelfde verslag, waarvan er drie verdacht veel lijken op dat van de Trekker. Bij het inleveren, komt de onvermijdelijke vraag: “Krijgen we allemaal hetzelfde cijfer?”
En dan komt het moeilijkste moment; rechtvaardig beoordelen. Dat is veel ingewikkelder dan een SO waar goed goed is en fout fout.
Toch leert groepswerk ze veel. Over plannen. Over verantwoordelijkheid. Over frustratie. En eigenlijk ook over het leven: dat er namelijk altijd iemand is die het doet, iemand die het laat gebeuren en iemand die vooral met de buitenkant bezig is.
Best een realistische voorbereiding op de echte wereld eigenlijk.
