80 jaar vrijheid (deel 6): “Onvoorstelbaar dat de mensen nog steeds niet wijzer zijn”

ZEEWOLDE - Dit jaar is het 80 jaar geleden dat Nederland bevrijd werd. Dorpsgenoten halen herinneringen op. Deel 6: Abe Siesling (1923). 

(door Mannes Schoppink)

Abe Siesling was nummer vier uit een groot gezin van negen kinderen, dat woonde in het Friese Tzum (gem. Franekeradeel). Zijn vader was verzekeringsinspecteur en werd vlak voor de oorlog overgeplaatst naar Amsterdam. De familie ging toen wonen in Bussum. Abe zou na de mulo eveneens de verzekering ingaan. “Toen ik in 1941 18 werd, werd ik goedgekeurd voor de Arbeidsdienst. Een buurman adviseerde me bij de PTT te gaan, mogelijk zou ik dan gewoon aan het werk kunnen en niet naar Duitsland hoeven. En zo is het ook gegaan.”

Ruim twee jaar weg

Het bleek wel uitstel maar geen afstel te zijn. Na een poosje kwam er een brief bij de fam. Siesling binnen met de mededeling dat er 5.000 PTT’ers te werk zouden worden gesteld bij de postdienst in Duitsland. Abe had weinig keus. “M’n oudste broer was op dat moment al ondergedoken, maar als je dat deed had je ook geen inkomen en levensmiddelenbonnen meer. Laat ik dan maar naar Duitsland gaan, dacht ik. Het zou toch maar tijdelijk zijn, na een poosje zou ik weer worden afgelost. Dat laatste is er nooit van gekomen, ik ben twee jaar en vier maanden weggeweest.”

Geallieerde bombardementen

Abe kwam in de winter van 1942-1943 terecht in Dortmund, de grootste stad van het Ruhrgebied. Het volgende voorjaar begonnen de geallieerde bombardementen op de stad. Het werden er uiteindelijk zo’n honderd en Abe maakte ze praktisch allemaal mee. “Het bombardement van 23 op 24 mei 1943 was het grootste ooit. Er waren 826 bommenwerpers bij betrokken en er werd voor 2.000 ton aan bommen afgevuurd. Bij vrijwel elk bombardement werd het station meegenomen. Het hoofdpostkantoor stond daar zo’n beetje naast.”

Abe kon steeds op tijd een schuilkelder vinden, wat niet wegneemt dat hij een veelvoud aan verschrikkingen te zien kreeg. “Bij één bombardement kwamen er juist een paar treinen op het station aan. De passagiers konden er natuurlijk nooit allemaal tegelijk uit, maar de bommen vielen al. Het stationsplein lag bezaaid met dode mensen. Later op internet las ik dat het er 349 waren.”

Spullen had Abe in oorlogstijd niet of nauwelijks. En daar had hij ook niets aan, bij een bombardement was je toch alles kwijt… “Eén keer ben ik naar huis geweest om andere kleding te halen. Het had achteraf weinig zin, twee weken later was ik alles alweer kwijt.”

Lopend terug

Op 13 april 1945 werd Dortmund ingenomen door de Amerikanen. Abe werd niet langer vastgehouden en hoefde er ook niet lang over na te denken wat te doen. “Ik ben grotendeels lopend teruggekomen. Ik heb er tien dagen over gedaan om van Dortmund naar Harderwijk te komen. ’s Nachts sliep ik bij boeren, bij mooi weer kon het ook gewoon buiten in het gras. Het laatste stukje naar huis kon ik meerijden met een Canadese auto.”

Terugdenkend aan zijn tijd in Duitsland raakt Abe niet boos of verbitterd. “Ik werd destijds geplaatst in een groep van 24 met verder alleen Duitsers, ik was de enige Nederlander. De Duitsers dachten dat wij vrijwilligers waren. Dat was natuurlijk niet zo. Op onze beurt dachten wij dat alle Duitsers nazi’s waren. Dat was evenmin zo. Je moet elkaar leren kennen.”

Regelmatig tikt de oudste Zeewoldenaar (101!) op zijn computer nog ‘Dortmund ’39-‘45’ in. “Het zijn herinneringen, ik heb er geen moeite mee. Ik zeg weleens tegen mezelf: als je zoiets hebt meegemaakt, wil je nooit oorlog meer. Daarom vind ik het zo onvoorstelbaar dat de mensen nog steeds niet wijzer zijn. En dan te bedenken dat al die oorlogen door maar een paar mensen worden veroorzaakt.”

------------------------------

Oproep

Zeewolde Actueel is op zoek naar plaatsgenoten die de oorlogsjaren ’40-’45 nog actief hebben meegemaakt en daarover in een interview herinneringen willen delen met de redactie. 

Wereldwijd was het zeker geen 80 jaar vrijheid. Oorlogen uit later jaren kunnen dan ook eveneens ter sprake komen. Voor aanmeldingen en/of meer info: redactie@zeewolde-actueel.nl. 

Bijschrift - vrijheid.nl